فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
135
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
شاه عباس و خاندان او تاريخ ايران آكنده از حوادث و پيچيدگيها و تاخت و تازها و ادوار و سلسلههاى سلاطين و جنگها و محاصرههايى است كه از تركيب آنها در عرض مدتى بالغ بر دو هزار و پانصد سال مسائل مختلفى به وجود آمده است . پنجاه و پنج سال قبل از ميلاد مسيح هنگامى كه رومىها وارد انگلستان شدند ايرانيان داراى يك تمدن پانصد ساله بودند . نام شاه عباس به قدرى در ايران بر سر زبانها است كه مانند يك نام خودمانى همه با آن آشنايى دارند ، و اين خود بهانهاى است كه محيط زندگى و زمان وى را بيشتر و عميقتر مورد مطالعه قرار دهيم . آغاز سلسلهء صفويه يكى از مهمترين ادوار تاريخ ايران به شمار مىرود . چه ، نه فقط شاهد ترقى و پيشرفت شاه عباس بود ، بلكه آغاز دوران جديدى در ايران و به وجود آمدن مليت جديد ايرانى و امپراتورى جديد ايران بعد از يك فاصلهء هشتصد ساله بود . اصل سلسلهء صفويه به شيخ صفى الدين ، يكى از زهاد اردبيل ، مىرسد . مؤسس اين سلسله شاه اسمعيل صفوى بود . ولى مقام شاه عباس از تمام پادشاهان اين سلسله والاتر است . هنگامى كه بر اريكهء سلطنت جلوس كرد شاهزادهء هفده سالهاى بود و در شصت سالگى ، پس از چهل و سه سال سلطنت ، ديده از جهان فرو بست . در اين مدت ايرانيان به عنوان يك ملت بالاترين درجهء قدرت و آبادانى و شكوه و جلال را در دوران جديد به دست آوردند . دوران سلطنت شاه عباس در تاريخ ايران مشخص است . به طورى كه ادوار سلطنت ساير پادشاهان اين سلسله در مقايسه با دورهء وى بىرونق مىباشد . شايد اغلب صفات و مشخصاتى كه شاه عباس به عنوان يك فرمانروا از خود بروز مىداد از